Badania na rzecz rolnictwa ekologicznego 2024
Badania na rzecz rolnictwa ekologicznego 2024
Instytutu Włókien Naturalnych i Roślin Zielarskich -PIB, Zakład Agrotechniki Roślin Użytkowych otrzymał decyzję z dnia 8 kwietnia 2024 r. o dofinansowaniu przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, projektu w ramach badań na rzecz rolnictwa ekologicznego pt.:
Badania w zakresie możliwości zastosowania dopuszczonych w rolnictwie ekologicznym środków do celów zaprawiania nasion roślin rolniczych oraz jako nawozów o działaniu dolistnym
W ostatnich latach zainteresowanie ekologicznymi produktami i zdrowym stylem życia znacząco wzrosło, co skutkuje również większym popytem na naturalne składniki mające pozytywny wpływ na organizm człowieka. Nasiona czarnuszki i lnu oleistego są jednymi z takich składników, które są szeroko stosowane w produkcji ekologicznej.
Czarnuszka (Nigella sativa) i len (Linum usitatissimum) są roślinami, które od wieków są znane z ich właściwości zdrowotnych. Nasiona czarnuszki są cenione ze względu na ich silne właściwości przeciwbakteryjne, przeciwzapalne, przeciwutleniające i immunomodulujące. Są bogate w cenne składniki odżywcze, takie jak błonnik, białko, witaminy (B1, B2, B3, C), sole mineralne (wapń, magnez, cynk) oraz nienasycone kwasy tłuszczowe, w tym kwas linolowy, kwas oleinowy i kwas palmitynowy. Nasiona lnu natomiast charakteryzują się wysokim poziomem kwasu alfa-linolenowego (ALA), który jest niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania organizmu. Nasiona te są także źródłem witamin (B1, B2) oraz minerałów, takich jak magnez, cynk, żelazo i wapń. Posiadają również właściwości przeciwzapalne, przeciwnowotworowe i korzystnie wpływają na pracę układu pokarmowego. Ze względu na swoje właściwości zdrowotne, nasiona czarnuszki i lnu oleistego znajdują zastosowanie w żywności, suplementach diety, kosmetykach oraz medycynie tradycyjnej.
Coraz większe zainteresowanie nasionami czarnuszki i lnu, zarówno na rynku krajowym, jak i międzynarodowym, wynika przede wszystkim z ich naturalnego pochodzenia oraz korzyści, jakie przynoszą dla zdrowia ludzi. Klienci coraz częściej poszukują ekologicznych produktów wolnych od chemikaliów i innych szkodliwych substancji, a nasiona tych gatunków spełniają te oczekiwania. Aby włączyć prozdrowotne właściwości lnu oleistego i czarnuszki do codziennej diety, konieczne jest uprawianie tych nasion w systemie ekologicznym. Jednak rolnicy uprawiający rośliny w tym systemie często napotykają na problemy. Instytut Włókien Naturalnych i Roślin Zielarskich -PIB prowadzi badania w celu poprawy efektywności uprawy lnu oleistego i czarnuszki siewnej w systemie ekologicznym. Do badań w projekcie wytypowane są odmiany, które wykazują największą odporność na choroby, szkodniki oraz chwasty. Rośliny te są najbardziej podatne na porażenie przez choroby podsuszkowe oraz zgorzelowe we wczesnych fazach wzrostu. Problem z ochroną lnu oleistego i czarnuszki wynika również z bardzo małej konkurencyjności tych roślin w stosunku do chwastów (słaby system korzeniowy, mała powierzchnia liści, wolne tempo wzrostu w początkowej fazie wegetacji). Chwasty stanowią silną konkurencję dla tych roślin w pobieraniu składników pokarmowych i wody, z ponadto zacieniają roślinę uprawną narażając ją na infekcję patogenami grzybowymi, którym sprzyjają takie warunki.
Celem badania jest wytypowanie skutecznych, ekologicznych preparatów, dopuszczonych do stosowania w rolnictwie ekologicznym, w ochronie dwóch gatunków roślin rolniczych, stanowiących cenne źródło oleju, zawierającego wielonienasycone kwasy tłuszczowe: lnu oleistego i czarnuszki siewnej, Badane preparaty zastosowane są do zaprawiania nasion oraz przedsiewnie doglebowo.
Cele szczegółowe projektu to :
1. Ocena skuteczności wytypowanych czterech ekologicznych preparatów, zastosowanych do zaprawiania nasion i doglebowo przed siewem, w ochronie siewek lnu przed chorobami odglebowymi
2. Ocena skuteczności wytypowanych czterech ekologicznych preparatów, zastosowanych do zaprawiania nasion i doglebowo przed siewem, w ochronie siewek czarnuszki siewnej przed chorobami odglebowymi
3. Ocena wpływu badanych preparatów na zdrowotność roślin
4.Ocena uzyskanego plonu nasion w stosunku do kombinacji kontrolnej
5. Ocena jakościowa uzyskanych nasion (zawartości tłuszczu i składu kwasów tłuszczowych) po zastosowaniu badanych preparatów
6. Ocena zdolności kiełkowania uzyskanych nasion
7. Opracowanie instrukcji uprawy lnu oleistego i czarnuszki siewnej w systemie ekologicznym (na podstawie uzyskanych wyników badań)
Doświadczenie jest realizowane na certyfikowanym polu ekologicznym Instytutu w Plewiskach, oraz w laboratorium fitopatologicznym Instytutu oraz laboratorium oceny nasion.
